EEN NIEUW ORGEL VOOR DE KERK IN KEDICHEM

 

 

De Hervormde Kerk van Kedichem dateert uit 1867. In dat jaar werd het oude kerkgebouw gesloopt en vervangen door een nieuwe. De gotische toren bleef gehandhaafd.

 

Vóór 1895 was er geen orgel in de kerk, maar werd de gemeentezang geleid door een voorzanger. In deze situatie kwam verandering toen in 1895 Machiel van Loon werd aangesteld als organist. Met deze benoeming kwam ook het eerste orgel in de kerk: een tweeklaviers Frans drukwindharmonium droeg vanaf dat moment zorg voor de begeleiding van de gemeentezang. Het werd opgesteld op de huidige balustrade en voorzien van een schijnfront. Het harmonium zelf heeft dienst gedaan tot 1968 en is later vervangen door een elektronisch orgel, dat eveneens achter het schijnfront op de balustrade werd geplaatst.

 

In 1996 nam de kerkenraad het besluit om een ander orgel aan te schaffen, bij voorkeur een pijporgel. Na een lange tijd zoeken wordt uiteindelijk in 1999 een dergelijk orgel aangekocht. Een orgel dat al een heel leven achter de rug heeft.

 

Opgericht in 1672 betrok de Evangelisch-Lutherse gemeente van Medemblik in 1697 een eigen kerk. In 1775 werd het gebouw tot dubbele grootte herbouwd en in 1794 voorzien van een orgel, daar geplaatst door Johan Michale Gerstenhauer, orgelmaker te Monnickendam. Het was dit orgel dat nu voor de Hervormde kerk van Kedichem werd aangekocht.

 

Toen het orgel in 1794 in de kerk in Medemblik werd geplaatst, was het al een bestaand orgel, afkomstig uit de afgebrande kerk van Zuidhorn. De orgelbouwer makte voor het binnenwerk van het orgel gebruik van ouder pijpwerk, dat in de dertiger jaren van de 18e eeuw moet zijn gemaakt.

 

In 1858 wordt een nieuwe kerk gebouwd, waar dit orgel weer in herplaatst wordt. In 1880 wordt het orgel vervangen door een nieuw. Wat er in de periode hierna tot 1927 met het orgel is gebeurd, is tot nu toe onbekend. In 1927 wordt het orgel aangekocht door de Vereniging voor Evangelisatie Behtel te Sleen, voor plaatsing in het kerkgebouw aldaar. Het orgel zou toen afkomstig zijn uit Muntendam. In Sleen heeft het orgel tot 1976 gefunctioneerd. In dat jaar blijkt dat het onbespeelbaar was niet meer voldeed. Uiteindelijk wordt het aangekocht door orgelmakerij Gebr. Reil te Heerde. Na een lange zoektocht wordt uiteindelijk dit orgel door de Hervormde Gemeente van Kedichem aangekocht. Een orgel dus met een lange geschiedenis.

 

Na aankoop heeft het instrument een grondige restauratie ondergaan. Op 15 november 2003 werd het in gebruik genomen. Hiermee heeft de Hervormde Kerk nu een écht orgel!

 

Bronnen o.m.:

Catharina L. van Groningen, De Nederlandse Monumenten van Geschiedenis en Kunst, De Vijfheerenlanden met Asperen, Heukelum en Spijk (’s-Gravenhage/Zeist 1989)

Aart Bergwerff, Geschiedenis en restauratie van het Gerstenhauer orgel in de Hervormde Kerk te Kedichem (Kedichem 2003)

 

Jaargang 23 nr. 1